Tag: tropiki

  • Dlaczego najsilniejsze tropikalne ulewy powstają w suchszym powietrzu

    Dlaczego najsilniejsze tropikalne ulewy powstają w suchszym powietrzu

    Dwadzieścia lat obserwacji radarowych w okolicach Darwin w Australii pokazało zaskakującą zależność: najgwałtowniejsze lokalne ulewy w tropikach pojawiają się zwykle wtedy, gdy otaczająca atmosfera jest stosunkowo sucha. Wyniki, opublikowane na razie jako preprint, mogą pomóc w ulepszaniu modeli pogody i klimatu.

    Inne warunki dla ulewy lokalnej i rozległej

    Zespół z Uniwersytetu Monash i współpracujących ośrodków połączył uproszczony model chmur deszczowych z dwiema dekadami danych radarowych oraz pomiarów atmosfery w rejonie Darwin. Badacze porównali dwa rodzaje intensywnych opadów: bardzo silny deszcz w jednym miejscu oraz obfity deszcz uśredniony na dużym obszarze.

    Okazało się, że rozległy, intensywny deszcz zwykle towarzyszy bardzo wilgotnemu powietrzu na wysokości kilku kilometrów nad ziemią. Najsilniejsze ulewy lokalne rządzą się innymi prawami: występują wtedy, gdy temperatura gwałtownie spada z wysokością, czyli gdy zimne powietrze leży nad ciepłym. Meteorolodzy mówią w takiej sytuacji o niestabilnej atmosferze.

    Jak ujął to współautor badania dr Dongqi Lin: „Wilgoć jest niezbędna do powstania deszczu, ale znaczenie ma też to, gdzie ona się znajduje i jak chmury oddziałują z otaczającym je powietrzem”.

    Rola mieszania się powietrza

    Burze tropikalne powstają, gdy ciepłe, wilgotne powietrze unosi się, stygnie i tworzy chmury. W trakcie wznoszenia miesza się z otoczeniem. Jeśli to otoczenie jest suche, krople w chmurze mogą parować, co dodatkowo chłodzi unoszące się powietrze i osłabia jego zdolność do dalszego wznoszenia.

    Model użyty w badaniu opisuje zestaw prądów wznoszących, które mieszają się z otoczeniem w różnym stopniu. W suchszej atmosferze utrzymuje się mniej takich prądów. Przetrwać mogą te, które mieszają się słabiej, a duża niestabilność daje im szansę na rozwinięcie silnych prądów wstępujących. Obserwacje z Darwin to potwierdziły: w warunkach suchszych i bardziej niestabilnych pojawiało się mniej komórek konwekcyjnych, ale były większe i intensywniejsze.

    Gdy atmosfera jest wilgotniejsza, pracować może szersze spektrum prądów wznoszących. Wtedy deszcz jest słabszy w pojedynczym punkcie, ale uśredniony dla całego regionu bywa większy. Prof. Marty Singh podkreśla, że to dwa różne aspekty silnych opadów: jak mocno pada w jednym miejscu i ile deszczu spada na całym obszarze.

    Co to daje modelom pogody

    Mieszanie powietrza zachodzi w skalach, które trudno bezpośrednio obserwować, a w modelach pogodowych i klimatycznych trudno je poprawnie odwzorować. Badacze oszacowali jego skutki na podstawie temperatury i wilgotności atmosfery, interpretowanych przez uproszczony model. Według Lina oszacowana wielkość mieszania wykazywała niewielki związek z rozmiarem komórek deszczowych. Dane opadowe pozwalają więc ograniczyć niepewność w procesie, który trudno zmierzyć wprost.

    Autorzy zastrzegają, że praca wskazuje na zależności, a nie dowodzi, że suche powietrze powoduje intensywne ulewy. Kolejne badania mają sprawdzić, czy wnioski dotyczą także innych regionów niż Darwin.

    Co to oznacza dla Polski

    Badanie dotyczy tropików, więc nie przekłada się wprost na polskie warunki. Ogólna lekcja jest jednak ciekawa także dla nas: o sile lokalnej ulewy nie decyduje wyłącznie ilość wilgoci w powietrzu, ale też budowa atmosfery i to, jak chmury z nią oddziałują. Różnica między punktowym nawalnym deszczem a rozległymi opadami ma znaczenie praktyczne, bo inaczej wpływa na ryzyko podtopień miejskich, a inaczej na stan rzek.

    Lepsze odwzorowanie takich procesów w modelach może w przyszłości poprawić prognozy i projekcje klimatyczne, z których korzystają również europejskie służby. Na razie jest to jednak wynik wstępny, niezrecenzowany jeszcze w formie czasopisma, i potrzebuje potwierdzenia w innych strefach klimatycznych.

    Źródło: Phys.org – „Why fierce tropical downpours thrive in a relatively dry atmosphere”

hankasa.com.pl ndsworlds.com gardenogrody.pl